ความคิดที่ 13 : ความสัมพันธ์

สนใจศึกษาหาคำตอบว่า อะไรทำให้คนเรามีความสุข? โดยติดตามศึกษากลุ่มตัวอย่างแบบต่อเนื่องตลอดชีวิต ตั้งแต่หนุ่มจนแก่โดยเริ่มตั้งแต่ปีพ.ศ. 2481 หรือใช้เวลาราว 80 ปี และพบว่าความมั่งคั่งร่ำรวย สถานะทางสังคม ซึ่งรวมถึงการได้รับการนับหน้าถือตา รวมทั้งตำแหน่งหน้าที่การงานที่ดีนั้น ไม่ใช่สิ่งจำเป็นที่ทำให้เกิดความสุขและสุขภาพที่ดีเสมอไป

อาจารย์ Robert Waldinger ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านจิตเวชที่คณะแพทยศาสตร์ของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ชี้ว่า สิ่งที่ได้พบจากการศึกษา คือความสัมพันธ์ที่เรามีกับคนอื่นรอบตัวนั้น ส่งผลต่อสุขภาพและความสุขในชีวิตของเรา และการมีความสัมพันธ์ที่ดีมีคุณภาพกับคนอื่นนี้ ไม่จำกัดเฉพาะกับคู่สมรสเท่านั้น แต่ยังรวมถึงกับเพื่อน ผู้ร่วมงาน และสมาชิกในครอบครัวด้วย


โดยความสัมพันธ์ที่ว่านี้ไม่จำเป็นจะต้องเป็นความสัมพันธ์แบบอารมณ์รักหรือกับคนต่างเพศ แต่อาจเป็นความสัมพันธ์กับใครก็ตามในลักษณะที่ทำให้เรารู้สึกสบายใจ สามารถไว้เนื้อเชื่อใจ และพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกันได้

ความคิดที่ 12 : ความหมายของชีวิต

ความหมาย คือ สิ่งที่ทำให้ชีวิตเรามีคุณค่า
สิ่งที่เราให้ความสำคัญนี้ ย่อมมีผลต่อการคิด การมอง และการใช้ชีวิต

เช่น อยู่เพื่อสะสมบุญบารมี ก็จะดำเนินชีวิตในแบบที่เน้นความสุขสงบทางใจ มากกว่าการเก็บความแค้นเคืองไว้ในใจ

ดังคำกล่าวที่ว่า "ปราศจากการปล่อยวาง เราจะเป็นนักโทษ" เมื่อปล่อยวางได้ง่ายเท่าไร ก็จะมีอิสรภาพทางใจได้มากขึ้นเท่านั้น